του Μάκη Μοσχοβούδη
Ασφαλώς από τα πλέον κεντρικά ζητήματα της Αυτοδιοίκησης είναι τα οικονομικά του θεσμού και οι πολιτικές χρηματοδότησής του .
Η θέση για απόδοση των θεσμοθετημένων πόρων από την εκάστοτε κεντρική εξουσία και η κατοχύρωση της χρηματοδότησης των μεταφερομένων αρμοδιοτήτων είναι δεδομένη και έχει καταγραφεί σε κάθε δοσμένη ευκαιρία .
Όμως τίθεται ένας καθοριστικής σημασίας προβληματισμός : Για το αν πρέπει η Αυτοδιοίκηση να έχει δικά της έσοδα ή να εξαρτάται οικονομικά από το κράτος , προβληματισμός που συνδυάζεται με την αποσαφήνιση του ρόλου της αυτοδιοίκησης .
Μέρος των εσόδων της Τ.Α. προέρχονται από την φορολογία που επιβάλλει η κεντρική διοίκηση , όπως τα τέλη κυκλοφορίας ή φορολογία των φυσικών και Νομικών προσώπων.
Μόνο κατ’ επίφαση η Τ.Α. έχει φορολογικά έσοδα για τα οποία δεν έχει καμία δικαιοδοσία, αφού τα έσοδα αυτά τα επιβάλλει και τα εισπράττει η κεντρική εξουσία και τα αποδίδει στην συνέχεια με όρους και κανόνες που θεσπίζει πάλι η ίδια η Κεντρική Κυβέρνηση.
Για να είναι σε θέση η Τ.Α. να λειτουργεί υπεύθυνα και αποτελεσματικά, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η πρόβλεψη και ο προγραμματισμός των εσόδων της, γεγονός που κατοχυρώνεται μόνο όταν η ίδια η Αυτοδιοίκηση μπορεί να καθορίσει τα έσοδά της και να ασκήσει έλεγχο στους πόρους της και να μην εξαρτάται από τις κρατικές ενισχύσεις όπως και αν χαρακτηρίζονται.
Προκύπτει από τα παραπάνω ότι δεν αρκεί η Αυτοδιοίκηση να εισπράττει φορολογικά έσοδα αλλά η ανάγκη είναι , να έχει φορολογική εξουσία.
Πρέπει δηλ. μέσα σε ένα σαφώς προκαθορισμένο πλαίσιο και συγκεκριμένα όρια να μπορεί να επιβάλλει δικούς της φόρους ή να επιλέγει το ύψος του φορολογικού συντελεστή.
Τότε η Τ. Α. με την θέσπιση και άλλων συναφών θεσμικών, νομικών και οικονομικών παραμέτρων μπορεί να αναδειχθεί σε έναν αυτόνομο , αυτοτελή , οργανωμένο και αποτελεσματικό πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό οργανισμό που θα αποδίδει ποσοτικά και ποιοτικά εκείνες τις υπηρεσίες που έχουν ανάγκη οι πολίτες και η τοπική κοινωνία.
Είναι αυτονόητο ότι οι παραπάνω προβληματισμοί συναρτώνται με την ανάγκη ύπαρξης ενός νέου θεσμικού πλαισίου και ενός αποκεντρωμένου φορολογικού συστήματος .
Η θέση για το οικονομικό περιβάλλον μέσα στο οποίο κινείται η Αυτοδιοίκηση είναι κατ’ εξοχήν πολιτικό θέμα και το ερώτημα θα παραμένει : Ποιας μορφής Αυτοδιοίκηση θέλουμε ;
